زن و شور زندگی - پیرمرد و دریا !
شنبه ۰۲ اسفند ۱۳۹۳
0 نظر
1560 بازدید
زن و شور زندگی - پیرمرد و دریا !

الکساندر دوبا؛ قایقران لهستانی؛ یکی از ماجراجویان منتخب 2015 - 2014؛ نشنال جئوگرافیک

1 - ارنست همینگوی، رمانی دارد به نام پیرمرد و دریا؛ داستانی کوتاه اما به شدت جذاب، اخلاقی و انسانی که جایزه نوبل ادبیات را در سال 1954 برای او به ارمغان آورد. رمان پیرمرد و دریا ساختاری ساده دارد؛ پیرمردی که هفته هاست ماهی نگرفته و مورد تحقیر مردم است سرانجام یک روز دل به دریا می زند و تا دورترین، دورترین، دورترین نقطه دریا می رود و آنجا ماهی بسیار بزرگی صید می کند. پیرمرد برای صید ماهی و برای آوردن ماهی به ساحل ناگزیر است تلاشی فوق انسانی انجام دهد. کوسه ها با حمله به ماهی صید شده مبازه ای سخت و جانفرسا را به پیر مرد تحمیل می کنند؛ ماهی را تکه تکه می کنند و پیرمرد تنها اسکلت ماهی را به ساحل می آورد. از نگاه همینگوی اگرچه پیرمرد ظاهرا شکست خورده است اما در واقع پیروز میدان است: او به دورترین نقطه ممکن، تا قلب دریا پیش رفته، ماهی بزرگی صید کرده، و برای آوردن ماهی به ساحل مبارزه ای بسیار سخت و طاقت فرسا را تحمل کرده است.

2 -  همینگوی در جایی از قصه می گوید که دریا (sea)، در اندیشه پیرمرد، همواره لامار la mar با گویش اسپانیایی است؛ گویشی که بر خلاف گویش انگلیسی برای اسامی حرف تعریف مذکر و مونث دارد؛ و برای دریا؛ وقتی که دوستش داریم؛ صفتی انسانی - زنانه - عاشقانه قائل است. برای سانتیاگو، پیرمرد داستان همینگوی، دریا sea خنثی نیست بلکه لامار la mar است؛ دریا مونث است؛ زنی است پر از شور و هیجان، مثبت و منفی، می بخشد و مضایقه می کند، می کشد و جان می بخشد. همینگوی می گوید بعضی از ماهیگیران از دریا با وصفی زنانه بد می گویند. بعضی از ماهیگیران جوان که اتفاقا وضع شان خوب است و قایق موتوری هم دارند گاهی اوقات برای دریا صفت مردانه قائل می شوند و آنرا با وصفی مردانه ال مار el mar می نامند؛ دریا را رقیب، دشمن، وحشی و شریر می دانند. اما برای پیرمرد، دریا همیشه و همواره لامار la mar است و وصفی انسانی - زنانه - عاشقانه دارد. پیرمرد معتقد است اگر دریا و زن گاهی شریر و وحشی هستند، اگر گاهی اوقات می بخشند و گاهی اوقات مضایقه می کنند؛ اگر گاهی اوقات ایثار می کنند و گاهی اوقات دریغ می ورزند تماما به خاطر آن است که طبیعت آنها چنین است. آنها تحت تاثیر طبیعت خود هستند؛ پست و بلند شان، جذر و مد شان، طوفان و آرامش شان تحت تاثیر ماه است.

و عجیب اینکه کوه و کوهستان ( mountain ) نیز در زبان های فرانسوی و اسپانیایی وصفی زنانه دارند و با حرف تعریف مونث la شروع می شوند (اس la montana - فر la montagen ) آیا به همین دلیل است که کوهها نیز سرشتی جذاب و مرگبار دارند؟!

فقط همینگوی نیست که ایثار و دریغ، یا جذابیت و مرگباری را وصفی زنانه می داند. اسطوره ها نیز چنین هستند:

3 - خداوند، "حوا" را از گل آدم آفرید تا با فریبندگی ذاتی اش خود و آدم را از بهشت نرم و آرام به زمین سخت و خشن پرتاب کند. در تمدن یونانی، پرومتئوس با دزدیدن آتش، زندگی انسان را دگر گون کرد و آن را بهبود بخشید. زئوس، خشمگین از انسان دوستی پرومتئوس، به هفائستوس فرمان داد تا اولین زن، "پاندورا - Pandora " را از آب و گل بیافریند؛ وظیفه ی پاندورا، این ایزد بانوی مهربان اما نابکار این بود که با زیبایی شوم اش انسان را مجازات کند. و بعد ها، سالها بعد، خود انسان، "گرادیوا - Gradiva" را آفرید تا برای انسان مدرن امروز مظهر زنانگی و نماد خیال و رویا باشد.

4 – همینگوی همواره گفته است که در داستانش، دریا، ماهی و پیرمرد، نماد نیستند بلکه واقعی هستند؛ آنها وجود دارند. اگر این ادعای همینگوی را قبول نداشته باشیم و با واقعیت و هستی به واقع موجود "سانتیاگو"، پیرمرد ماهیگیر، موافق نباشیم اما نمی توانیم با هستی ملموس و محسوس پیرمرد ماجراجوی زمانه ی خود "الکساندر دوبا" مخالفت کنیم. الکساندر دوبا، این قایقران 67 ساله لهستانی واقعیت زمانه ماست.

الکساندر دوبا، امسال، سراسر عرض اقیانوس اطلس را از لیسبون پرتقال تا فلوریدای امریکا با قایق پارویی – بادبانی طی کرده است. قایق 7 متری او موتور نداشت و او تنها بود. در مثلث برمودا گرفتار طوفان شد، قایق اش در هم شکست و او صد ها کیلومتر از مسیر اصلی منحرف شد. زمان سفر که 4 ماه پیش بینی شده بود عملا 6 ماه طول کشید و مسیر 8 هزار و 700 کیلومتری به دلیل طوفان و انحراف از مسیر تبدیل به 12 هزار و 500 کیلومتر شد. دوبای 67 ساله اولین انسانی است که چنین مسافت طولانی را در چنین زمان طولانی با قایق غیر موتوری و به تنهایی در دریا طی کرده است.  

 الکساندر دوبا احتمالا بیش از همینگوی و پیرمردش معتقد است که دریا sea نیست بلکه la mar است و از طبیعت خود پیروی می کند و باید او را به همان صورت که هست پذیرفت.

آدم های دریا دلی مثل پیرمرد همینگوی یا الکساندر دوبا؛ دریا را همچون حوا، همچون پاندورا و همچون گرادیوا می بینند و آنرا، یا بهتر بگوییم "او" را، همانطور که هست می پذیرند: بخشنده و ایثارگر؛ همراه با دریغ و درد و مضایقه؛ رویایی و اغواگر!! این طبیعت دریاست همچنان که طبیعت زن است.

5 – الکساندر دوبا، حالا یکی از 10 ماجراجوی برتر سال 2014 نشنال جئوگرافیک است. خوانندگان نشنال جئو گرافیک تا ماه فوریه 2015 ( کمی بیش از یک ماه ) وقت دارند که هر روز به ماجراجوی مورد علاقه خود رای دهند. شما هم می توانید رای دهید. در ماه فوریه برترین ماجراجوی سال 2014 با رای مردم انتخاب خواهد شد. 

الکساندر دوبا، حتی اگر در رای گیری نفر اول نشود باز هم پیروز میدان است؛ زیرا او اولین انسانی است که 12 هزار و 500 کیلومتر را در اقیانوس اطلس بین دو قاره اروپا و امریکا طی 6 ماه با قایق بادبانی و به تنهایی پیموده است.

 

الکساندر دوبا در مثلث برمودا

الکساندر دوبا در مثلث برمودا

روزهای آخر قایقرانی، نزدیکی های فلوریدا

نام
ایمیل
متن نظر
عبارت داخل تصویر