گرامپون؛ عاملی برای سلامت کوهنوردان حرفه ای:
چهارشنبه ۱۹ آذر ۱۳۹۳
0 نظر
1052 بازدید

گرامپون؛ عاملی برای سلامت کوهنوردان حرفه ای:

انجمن پزشکی کوهستان ایران: یخ‌شکن یا کرامپون قابی فلزی است که در زیر خود دارای تیغه‌های فلزی نوک تیز می‌باشد. این تیغه‌ها با فرو رفتن در یخ و برف مانع سر خوردن فرد می‌شوند. مدل‌های اولیه کرامپون که دارای ده تیغه بودند در سال ۱۹۳۰ جای خود را به کرامپون‌هایی با دو تیغه اضافی در جلو دادند که به کرامپون‌های دوازده تیغه‌ای معروف هستند.

تیغه‌های جلوی کرامپون نیاز به کندن جای پا را حذف کردند و به فرد اجازه گام برداشتن بر روی سطح شیب‌دار برفی و یخی را می‌دهند. کرامپون‌های حاضر که جهت فعالیت‌های عمومی کوهنوردی طراحی شده‌اند هم دوازده تیغه و هم مدل‌های سبک‌تر ده تیغه هستند ولی همه آن‌ها دارای تیغه‌های جلویی هستند.

اکثر کرامپون‌ها از فولاد مولیبدیوم- کرم ساخته شده‌اند که آلیاژی بسیار قوی و سبک وزن است. اما بعضی از کرامپون‌ها هم از آلومینیوم هواپیما ساخته می‌شوند که از فولاد سبک‌تر است ولی بسیار ظریف و نرم‌تر از آن است و برای راه رفتن روی سنگ‌ها شکننده است. مسیرهای برفی معمولاُ شامل فواصل کوتاه سنگ و صخره نیز می‌شوند. کرامپون‌ها باید توانایی طی چنین مسیرهایی را داشته باشند اما استفاده زیاد در این مسیرها باعث کند شدن تیغه‌های آن‌ها می‌شود.

گرچه کرامپون وسیله باارزشی در کوه‌نوردی است، ولی تا زمانی که کفش کوهنوردی با رویه‌ پلاستیکی وارد بازار نشده بود، چندان رایج نبود، چون از بند برای بستن کرامپون روی کفش (که چرمی بودند)استفاده می‌شد و امکان داشت که از جریان خون به پاها جلوگیری کند.

کرامپون ها معمولا” در کوهستان های مرتفع مورد استفاده قرار می گیرد.

قسمت های مختلف کرامپون

  1. تسمه اتصال
  2. بخش عقب
  3. نوک های جلو

انتخاب بهترین کرامپون یک – بستگی دارد به آن که شما چه استفاده ای می‌خواهید از آن بکنید. دو- ساختمان کفش شما نیز در انتخاب یک کرامپون خوب اهمیت دارد.

برای کوهنوردی در کلاس و پایه معمولی که دارای یخ معمولی است و مسیر های برفی آن نیز دارای شیب زیاد نمی‌باشد بهتر است که از کرامپون‌های متحرک, قابل تغییر و انعطاف‌پذیر استفاده کنید. این نوع از کرامپون‌ها برای زمین‌های نه چندان سخت که بیشتر احتیاج به راه رفتن دارد تا صعود فنی مناسب می‌باشد.

 انواع کرامپون

از لحاظ روش اتصال کرامپون به کفش می‌توان آن‌ها را به سه دسته تقسیم کرد:

۱- کرامپون‌های بندی Strap-on

2- کرامپون‌های نیمه اتوماتیک Newmatic (aka Rapidfix)

3- کرامپون‌های اتوماتیک Step-in (aka Automatic)

 

کرامپون‌های نیمه اتوماتیککرامپون نیمه اتوماتیک۱۰شاخه

این کرامپون‌ها به خاطر سهولت استفاده از آن خیلی سریع عمومیت پیدا کرد. این نوع کرامپون نیز با همه نوع کفش کار می‌کند.این کرامپون دارای تسمه هایی در قسمت جلوی کفش (پنجه) و یک اهرم پاشنه و حفاظ پاشنه در قسمت عقب کفش می‌باشد. این امکانات شمـا را قادر به استفـاده از این کرامپونها با کفش‌هایی مانند Trango Plus می سازد که شیار مخصوص کرامپون آن فقط در پاشنه است. با این نوع کرامپون شما می‌توانید یک جفت کفش همراه خود بر دارید و فقط هر جا لازم بود از کرامپون استفاده کنید. فقط لازم است بند و تسمه کرامپون را ببندید, اکنون شما قادر هستید که هر نوع یخ را به راحتی در نوردید. در مورد استفاده کرامپون با کفشهای دو پوش نیز اصلأ نگران نباشید چون این کرامپون محکم روی لایه خارجی کفش بسته می شود.

 

 کرامپونهای اتوماتیک

این کرامپون‌ها در قسمت عقب و جلو دارای

کرامپون اتوماتیک ۱۰شاخه با ۲نیش در جلو

حفاظ یا میله فلزی هستند ویک اهرم در قسمت پاشنه نیز دارند که شما می‌توانید به وسیله آن کرامپون را فیکس کنید. برای این که این کرامپون‌ها به خوبی و مطمئن بسته شوند لازم است که کفش‌ها هم در قسمت عقب یعنی پاشنه و هم در قسمت جلو یعنی پنجه دارای شیار مخصوصی باشند.

این نوع کرامپون‌ها به راحتی و سریع پوشیده می‌شوند و خیلی سریع از پا در می‌آیند و در ضمن به علت نداشتن تسمه مانعی در برابر گردش خون در پا ایجاد نمی‌کنند. نوع غیر متحرک و همچنین نیمه متحرک آن در بازار وجود دارد و شما میتوانید از نوع غیر متحرک و یا نیمه متحرک آن استفاده کنید.

کرامپون بندی ۶شاخه

 

 نگهداری و ایمنی کرامپون ها

بعد از هر صعود کرامپون ها را تمیز و خشک کنید و برای استفاده مجدد مورد بازبینی قرار دهید. بندهای کهنه و از بین رفته و مهره ها و واشر و پیچ های خراب را تعویض کنید. تیغه های ان را وارسی کنید. انها باید تا حد معقولی تیز باشند ولی تیغه های بسیار تیز فقط در یخ نوردی فنی مورد احتیاج هستند. مانند نگهداری از کلنگ از یک سوهان دستی برای تیز کردن تیغه ها استفاده کنید. همچنین به سطح تراز تیغه ها توجه کنید. در برف نرم و چسبنده برف زیادی در زیر کرامپون جمع می شود. این توپ برفی می تواند باعث اختلال در کار نفوذ تیغه های کرامپون بشود و خطرناک می باشد. برای تقلیل این خطر می توانید از صفحه های ضد توپ پلاستیکی و یا لاستیکی و یا ورقه های وینیل که از طرف تولیدکنندگان کرامپون برای قرار دادن در زیر انها درست شده اند استفاده کرد.

  نحوه تیز کردن نیش های کرامپون

در اثر استفاده زیاد از کرامپون ممکن است در اثر مرور زمان نوک شاخک های کرامپون کند شود. البته در کرامپون‌های امروزی کمتر چنین مسئله‌ای پیش می‌آید. حتی اگر شما با کرامپونتان بر روی سنگ بالا و پایین بپرید نوک آن کند نمی‌شود. ولی اگر از کرامپون‌های قدیمی استفاده می کنید باید به یاد داشته باشید که هیچ‌گاه از سنگ فرز و یا هر دستگاه دیگری به جز سوهان برای تیز کردن کرامپون استفاده نکنید. چرا که آلیاژ کرامپون طوری است که در اثر استفاده از دستگاهی مانند فرز، پیوند مولکولی بین اتم‌های کرامپون شکسته شده و در نتیجه کرامپون می شکند.

 

 درجه بندی کرامپون‌ها

کرامپون‌ها به سه درجه C1، C2 و C3 تقسیم می‌شوند. این درجه‌ها برای تعیین سازگار بودن کرامپون با کفش یا پوتین کوهنوردی یا پیاده‌وری استفاده می‌شوند. پوتین‌ها نیز دارای درجات B0 (ناسازگار با کرامپون)، B1 (کفش محکم تپه نوردی)، B2 (کفشی محکم‌تر برای کوه‌نوردی)، B3 (کفش کاملاً سفت و محکم برای کوهنوردی – سنگین). عموماً کفش B3 باکرامپون‌های C1, C2 و C3 سازگار خواهد بود. B2 با C1 یا C2 و B1 فقط با C1.

 

 کرامپون اسکی

اسکی‌بازان معمولاً هنگام بالا رفتن چوبه‌های اسکی را از پا در می‌آورند و از کرامپون در مناطق پر شیب و یخی استفاده می‌کنند. آن‌ها معمولاً‌ از کرامپون اسکی استفاده می‌کنند تا احتمال لیز خوردن به صفر نزدیک‌تر شود. برای این که این نوع کرامپون‌ها با کرامپون‌های مخصوص پوتین‌ها اشتباه گرفته نشود، از نام‌های اروپایی آن نیز استفاده می کنند که عبارتند از: harscheisen (آلمانی)، couteaux (فرانسوی) و coltelli (ایتالیایی)

کرامپون ها معمولا” در کوهستان های مرتفع مورد استفاده قرار می گیرد.

انواع کرامپون .در حال حاضر دو نوع کرامپون مورد استفاده قرار می گیرد.

۱) کرامپون های معمولی‌،که۸تا ۱۰میخ داشته وهم چنان به خوبی مورد اسـتـفاده قرار مـی گـیـرد ولـی برای استفاده درسعود های مشکل یخ و برف کرامپون نوع دوم به تدریج جایگزین آن می شود.

۲) کرامپون های خرچنگی .که ۱۰ یا ۱۲ میخ دارند . این کرامپون در شیب های یخی و برفی بسیار خوب عمل می کندچرا که می توان میخ های جلویی آن را مستقیما” به داخل یخ و برف فرو کـوبـیـد .کـرامـپـون خرچنگی صعود از شیب های تند را بدون کندن جای پا و یا خم کردن بیش از اندازه ی زانوان ( کاری که در مورد کرامپون معمولی لازم است ) امکان پذیر می سازد .
بستن کرامپون.لازم است باز و بسته کردن کرامپون سریع صورت گیرد.هرگونه ﺗﺄخـیری در ایـن کار مـوجـب ایجاد ناراحتی برای افراد گروه می شود ( مثلا” معتلی در سرمای صـحـر گـاهـی ) در یـک صعـود مخـتـلـط و طولانی (شامل صخره ،یخ ، برف و …‌‌‌ ) که لازمه آن تعویض مکرر تـجـهـیـزات می باشد.چنین تاخیر هایی می تواند منجر به از دست دادن اوقات گرانبهائی گردد . به خاطر اهمیت این مـوضـوع انـواع مـتـعـددی بـند کرامپون عرصه شده است . این بند ها از جنس چرم یا نایلون بافته شده می باشند، انواع بافته شده ی آن باید برای جلوگیری از سائیده شدن انتهای فلزی داشته باشند.

معموﻵ برای بستن بند کرامپون ترتیبی وجود داردکه می بایست آن را رعایت کرد . بیاد داشته باشید که کلیه سگکهای کرامپون می بایست رو به خارج قرار داشته باشند . می توان بجای بندها و سگک های متعدد از یک تکه بند بطول تقریبا” ۵/۱ متر برای بستن کرامپون استفاده کرد.
اندازه کرامپون. کرامپون را به اندازه کفش کوهنوردی می سازند ولی معمولا” لازم است برای اینکه دقیقا” اندازه یکدیگر باشند آنها را در موقع خرید با هم آزمایش کرد. در صورتیکه کرامپون دقـیـقا”انـدازه یـکـدیـگـــر باشند آنها را در موقع خرید با هم آزمایش کرد. در صورتیکه کرامپون دقیقا” باندازه کفش کوهنوردی نباشد میتوان تغییراتی جزئی در آن بوجود آورد. این کار با بهترین شکل توسط آهنگر صورت می گیرد که می تواند کرامپون حرارت داده شده را در زیر ضربات چکش به اندازه دلخواه در آورد. باید تا آنجا که ممکن است از چکش زدن به کرامپون سرد خودداری کرد . نباید فاصله ای بین جلوی کرامپون و نوک کفش وجود داشته باشد. پاشنه کرامپون باید بطور مطمئنی پاشنه کفش را در بر بگیرد .کرامپون وقتی کاملا” اندازه کفـــش است که در صورت بلند کردن و تکان دادن پا از کفش جدا نشود . بسیار مهم است که در اســـــــتـفـاده از کرامپون مراحل یاد شده در بالا را رعایت کنید چرا که وجود هر گونه نقصی در کرامپون از اعتماد بــه نفس شما خواهد کاست. کرامپون اندازه بشما اجازه می دهد که وقت زیادی برای محکم بسته شدن بندهای آ ن مصرف نکنید بنابراین خطر سرمازدگی خود را بحداقل می رسانید . استفاده از کرامپون دیگران بــــدون اینکه آنرا اندازه کرده باشید بسیار خطرناک است.

 

نام
ایمیل
متن نظر
عبارت داخل تصویر